KTI installatietechniek
Hoeveel kan je besparen met een hybride warmtepomp?
Met een hybride ga je niet volledig van het gas omdat je warmtepomp (WP) dan naast je CV-ketel wordt geïnstalleerd zodat ze kunnen samenwerken. De WP vangt ongeveer 70% de eerste warmtevraag op, en als er meer vraag is dan springt de CV-ketel bij. De hybride WP verlaagt je gas verbruik dus met ongeveer 70%, maar je blijft altijd nog wel wat gas verbruiken.
En waar hangt die besparing van af? In dit artikel leggen we in hoofdlijnen uit hoe een besparing met een hybride WP kunt inschatten en waarom de beloofde ‘maximaal 70% besparing’ uit de gemiddelde brochure in de praktijk sterk wordt beïnvloed door het type woning, het afgifte systeem en de gezinssamenstelling.
Hoeveel kan je besparen met een hybride warmtepomp?
Met een hybride WP bespaar je tot 70% op je gasverbruik voor verwarming van je huis. LET OP: Sommige hybride warmtepompen maken ook warm water, andere niet, wat weer van invloed is op je % gas besparing.
Het eerste belangrijke punt uit de vorige alinea is dat een hybride WP niet altijd het warme tapwater maakt voor douche, bad en keuken. Als stelregel kunt u aanhouden dat per gezinslid in het huishouden gemiddeld 100 kubieke meter 3m³ aardgas per jaar wordt gebruikt voor het maken van warm tapwater.
Ben je dus met 5 gezinsleden, dan verbruik je plusminus 500 m³ aardgas voor tapwater, die een hybride WP niet altijd voor je kan besparen. Bij een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning (bijvoorbeeld een tweekapper uit 2016 met een totaalverbruik van 1.200 m³ gas per jaar) vormt het tapwater dus een aanzienlijk deel (40%) van het totale gasverbruik. Dat maakt de impact van een WP voor deze combinatie van woningtype en gezinssamenstelling in de basis al aanzienlijk kleiner dan de maximale 70% besparing ‘uit de brochure’. Kijk dus goed naar wat voor type hybride WP je koopt en check of deze ook warm water kan maken.
Warmtepompboiler
In deze situatie is een warmtepompboiler tegen lagere aanschafkosten een interessantere optie, wanneer u nog niet meteen volledig van het aardgas af wil. Bij oudere woningen is het aandeel tapwater in het totale gasverbruik veel kleiner en de besparing met een hybride WP in potentie veel groter.
De warmtepompboiler voorziet jouw woning van grote hoeveelheden warm water op een duurzame manier. De ingebouwde warmtepomp in de warmwaterboiler haalt de warmte uit de buiten- en binnenlucht en gebruikt deze voor het opwarmen van tapwater. Dat betekent dat deze oplossing geen CO₂-uitstoot.
Het tweede belangrijke punt uit de introductie is dat een hybride warmtepomp op extreem koude dagen onvoldoende warmte kan opwekken om uw huis zelfstandig te verwarmen. De warmtepomp wordt dan ondersteund door de cv-ketel. Op basis van dat ontwerpprincipe wordt een hybride warmtepomp qua vermogen meestal berekend op slechts 40% van het maximaal benodigde vermogen.
Wat betekent dat? Het maximale vermogen is het aantal kilowatts (kW) dat nodig is om het huis warm te houden als het buiten -10C is. Volgt uit een warmteberekening dat een gegeven woning 6 kW verliest bij -10C, dan wordt in de regel een hybride warmtepomp van slechts 40% dat vermogen ofwel circa 2,5 kW geadviseerd. Bij een all electric systeem zou het geselecteerde vermogen van de warmtepomp in de buurt van deze 6 kW liggen, want in dat geval moet de warmtepomp zonder hulp kunnen garanderen dat het binnen warm blijft bij -10C buitentemperatuur.
Waarom maar 40% van het berekend vermogen? Op basis van historische data is voor onze klimaatzone berekend dat met slechts 40% van het piekvermogen de hybride warmtepomp tot 80% van de benodigde verwarmingsuren in een jaar kan bijdragen aan de verwarming van de woning. Plaatsen we in dit voorbeeld een hybride warmtepomp met meer vermogen, bijvoorbeeld 3,5 kW in plaats van 2,5 kW, dan zal het aandeel in de verwarmingsuren op jaarbasis toenemen. Nemen we echter aan dat precies 40% van het benodigd piekvermogen wordt geleverd door de hybride warmtepomp, dan is de besparing op het gasverbruik voor verwarming dus maximaal 80%, gebaseerd op het berekend aantal draaiuren dat de warmtepomp de warmte in de woning kan leveren.
Totale gasbesparing = tapwater + verwarming
De gasbesparing bij een hybride warmtepomp hangt af dus van (1) het aandeel tapwater in het totale gasverbruik (zie voorbeeld nieuwbouwwoning) en (2) het vermogen van de warmtepomp in relatie tot het maximale warmteverlies van de woning bij -10C (standaard circa 40%). Als we het voorbeeld van de tweekapper met 5 gezinsleden aanhouden, en aannemen dat inderdaad een warmtepomp van 2,5kW wordt geplaatst bij een maximaal warmteverlies van 6kW van de woning, dan is de aardgasbesparing van een hybride warmtepomp als volgt: totaal verbruik 1200 m³ minus 500 m³ tapwater = 700 m³ aardgas voor verwarming. Van die 700 m³ kan maximaal 80% worden bespaard oftewel circa 560 m³. Verhoudingsgewijs is de maximale aardgasbesparing in dit voorbeeld dus 46%. (560/1200)
Let op: aardgasbesparing is niet hetzelfde als energiebesparing
Toch is de praktijk vaak gecompliceerder dan de theoretische benadering hierboven. Voorgaande laat weliswaar zien hoe de gasbesparing met een hybride warmtepomp kan worden bepaald. Maar dat is nog niet het hele verhaal. Want het is fijn dat je aardgas bespaart met een hybride warmtepomp, maar hoeveel extra stroom komt er op je energierekening voor terug? Om niet alleen aardgas, maar ook euro’s te besparen moet het bedrag aan extra stroom voor de hybride warmtepomp kleiner zijn dan de uitgespaarde kosten voor het aardgas. Dus hoe hoog zijn de stroomkosten van een hybride warmtepomp?
Stroomverbruik
Het stroomverbruik van een hybride warmtepomp hangt vooral af van het afgiftesysteem (radiatoren of vloerverwarming?) in de woning, omdat dit de temperatuur van het verwarmingswater bepaalt. Een warmtepomp gebruikt meer stroom naarmate de watertemperatuur in de verwarming hoger is. Concreet: hangen er radiatoren en is de watertemperatuur in de radiatoren 55C? Dan gebruikt een (hybride) warmtepomp veel meer stroom dan wanneer de temperatuur 35C of lager is, zoals bij vloerverwarming. De mate van stroomverbruik wordt samengevat in de SCOP van de hybride warmtepomp. Op Warmtepompvergelijker kan je de SCOP’s van alle hybride warmtepompen vergelijken.
En is de watertemperatuur in het afgiftesysteem structureel bóven 55C (in oudere woningen is 70C niet ongebruikelijk…), óók als het buiten niet extreem koud is? Dan gaat een hybride warmtepomp sowieso een beperktere besparing bereiken dan hierboven berekend. De cv-ketel moet in dat geval vrijwel altijd een bijdrage leveren om die temperatuur te kunnen bereiken. Warmtepompen zijn namelijk niet goed in staat op structureel hogere temperaturen te maken dan 55C. Uitzondering hierop zijn de zogeheten Hoge Temperatuur of HT-warmtepompen, waarover we later nog een artikel zullen schrijven.
Doe onze gratis woningscan en zie voor uw woning wat een hybride warmtepomp kan besparen! Wilt u een indruk krijgen van de mogelijke opties voor uw situatie en de potentiële besparing? De scan hieronder laat u zien welke warmtepompen hiervoor geschikt zijn.
Veelgestelde vragen
